مطالعات در زمینه جهانی شدن

مطالعات در زمینة جهانی شدن (فرصت‌ها و توصیه‌ها)
¨ پیش‌طرح چالش‌ها و فرصت‌ها (توصیف‌ها و توصیه‌ها)
¨ مراحل مطالعه:

1. توصیف دقیق و تحلیل جامع وضعیت حاضر (چیستی و چگونگی؟)،

2. تعلیل عمیق وضعیت (چرایی؟)،

3. گمانه‌زنی و آینده‌نگری (چه خواهد شد؟ با لحاظ دو فرض مثبت و منفی)،

4. هدفگذاری (چه باید بشود؟ = تصویر وضع مطلوب)،

5. برنامه‌ریزی (چه باید کرد و چه نباید کرد؟ / با لحاظ دو فرض)،

6. ترسیم خطوط مشی (روش/ با لحاظ دو فرض)،

7. زمانبندی اقدامات،

8. آسیب‌شناسی و آفت‌زدایی اقدامات.

(تذکر: در این زمینه پیش‌طرح تنها به توضیح اجمالی مراحل و محورهای 1، 2، 3، 4، 6و7 و با کلان‌نگری پرداخته می‌شود. انتخاب نقش و وظیفه موسسه پس از بحث کلی باید روشن شود)

¨ توصیف و تحلیل (اجمالی)

الف ـ عوامل و زمینه‌ها:

1. مواجهه‌ی اندیشه و نظامات اجتماعی اسلامی با:

1/1. پروسه جهانی شدن تجربه‌ی واقعیت‌های اداره‌ی حیات اجتماعی انسان،

1/‌2. دنیای متطوّر امروز،

1/3. گسترش بی‌سابقه فناوری ارتباطات و ظهور پدیده‌ی انفجار اطلاعات (درخور ذکر است: عوامل سه‌گانه در هر سه دهه‌ی انقلاب، البته با روند فزاینده وجود داشته‌اند)

2. مواجهه‌ی اندیشه و نظامات دینی با هماوردطلبی فزاینده‌ی فکر مسلط جهانی و پروسه (بلکه) پروژه‌ی جهانی‌سازی (این عوامل در دو دهه‌ی اخیر پدیدار شد)

3. ظهور جریان تجدیدنظرطلب داخلی، متأثر از فرهنگ مسلط غربی و مأیوس از تجربه‌ی حکومت دینی (این عامل در آستانه‌ی دهه سوم خودنمایی کرد)

(تذکر: اکنون سه جریان: متصلب مقیّد، متجدّد مقلد، مجدّد مولّد، در عرصه‌ی فکر و فرهنگ ایران معاصر حضور دارند)

متجددان و تجدیدنظرطلبان با طرح تقابل سنت و مدرنیسم و مشابه‌سازی، ظهور رنسانی و پیدایش پروتستان و یا تکرار پروژه‌ی فروپاشی شوروی را آرزو می‌کنند. این جریان در فرآیند تجدیدنظرطلبی به گرته‌بردرای شتاب‌آمیز از بینش و منش مسلط غربی و لقاح مصنوعی مکاتب و مناظر دارج و رائج آن دیار در ذهن و زندگی ایرانی پرداخته است.

مسأله کردن و بومی‌سازی آنچه مسأله‌ی ما مسلمانان و ایرانیان نیست (مانند قرائت‌پذیرانگاری و نفی حجیت متون دینی، تشکیک در عقلانیت آموزه‌های دینی و ترویج فدئیزم، و تبلیغ پلورالیسم دینی، القای تعرض دین و دنیا، دین و عقل، دین و علم، و ....) از ترفندهای این جریان است، البته این ماجرا با این شیوه، ثمری جز ولیده‌ای بی‌تبار، بی‌هویت، ناقص‌الخلقه و زودزاد، به بار نخواهد آورد.

ب ـ آرمانها و عقاید القایی:

ـ در حوزه‌ی معرفت‌شناسی: ترویج نسبیت منتهی به شکاکیت (نئوسوفیسم)

با ملاک ابطال‌پذیری پوپری

ـ در باب جهان‌شناسی: اشاعه‌ی جهان‌بینی علمی: مبتنی بر متدولوژی حس‌گرایانه

جزءبین و جزئی‌نگر

ـ در زمینه‌ی انسان‌شناسی: حیوان‌انگاری آدمی (به لحاظ زیست‌شناختی، جامعه‌شناختی و رفتارشناختی)



آثار شیسم ایدئولوژیک

ـ در قلمرو دین‌شناسی و دینداری: ترویج نوعی پروتستان ـ لیبرالیسم منتهی به معنویت منهای ‌شریعت



ـ در عرصه‌ی مناسبات سیاسی، تبلیغ سکولار لیبرالیسم.



گمانه‌زنی آینده (چه خواهد شد؟)

گمانه‌زنی و آینده‌بینی از طریق زیر ممکن است:

1. روش‌شناسی دشمن،

2. بررسی پیشینه و کنونه و ماهیت چالش‌ها و تهدیدات،

3. واکاوی علل پیدایش وضعیت حاضر (عوامل فرامرزی و درون‌مرزی)،

4. ارزیابی برنامه و عملکرد جریان انقلاب در آینده.



¨ برنامه‌ریزی (چه باید کرد؟)

1. ارزیابی نقاط ضعف و قوت گذشته، به همراه بررسی انتقادی استنباطات دینی (الگوهای تجربه شده) از یک سو، نقد مدیریت و عملکرد نخبگان و کارگزان در دهه‌ی اول و دوم از دیگر سو، و تنظیم برنامه‌ی جبران مافات،

2. سعی بر درک ماهیت فکر مسلط جهانی،

3. بررسی استعدادها و استطاعت‌های انقلاب و کیفیت استخدام آنها،

4. سرمایه‌گذاری اصولی و درخور برای تقویت جریان فکری علمی مجدّد و مولد، در جهت ایجاد امکان نظریه‌پردازی،

5. نظریه‌پردازی مثبت برای مواجهه‌ی فعال و مهاجمانه‌ در عرصه‌ی هماوردخواهی‌ها و پروژه‌ی جهانی‌سازی،

5/1. مبناشناسی و موضع‌سازی دینی در قبال مبانی و مناظر مسلط جهانی،

5/2. تطبیق عناصر متغیر (مستنبطات و مباحات) با واقعیت‌های آزموده،

5/3. حراست فعال و بصیرانه از استقلال و هویت دینی ملی در کوران جهانی شدن.

6. نخبه‌پروری،

7. سازماندهی،

8. (امروز چهار لایه‌ی اجتماعی در عرصه‌ی سرنوشت حضور دارند: راست سنتی، چپ سنتی، راست سکولار، نسل سرگشته) تفکیک مرز لایه‌ی چپ سنتی با راست سکولار، و ایجاد وحدت میان دو جریان اصلی انقلاب (چپ و راست) و آگاهاندن و هویت بخشی به لایه‌ی سرگردان،

9. ارزیابی و توجه به جاذبه‌ها و دافعه‌های گفتمان انقلاب و گفتمان رقیب:

از قبیل خردبسندگی و ادعای عقلانیت، اصالت‌التجدد و نوگرایی، همسویی با خواهش‌های نفسانی، نفی تکلیف و اصرار بر تقدم حق، انتساب به فرهنگ فاتح، حس‌گروی و دسترس‌پذیری، موضع اپوزیسیون داشتن و... (در گفتمان رقیب)

و مانند همسویی با فطرت، معنویت، معنابخشی به حیات و هستی، عمق ایمان اسلامی در میان مردم، انس تاریخی ایرانیان با دیانت و آموزه‌های دینی، عرق ملی، دل‌سپردگی توده‌ی مومن به مرام امام و شخصیت رهبری، سرمایه‌گذاری و ایثار نسل حاضر در قبال انقلاب و ... (در گفتمان انقلاب)



¨ خطوط مشی:

1. استغفار و تویه عملی نسبت به گذشته و قصد قربت و تحصیل اخلاص از سوی نیروهای انقلاب،

2. هوشمندی در قبال حوادث و حرکات و ابراز غیرت و حمیت، در هنگامه‌ی خطر و هنگام تهدید،

3. صداقت و التزام به تطابق فکر و قول و فعل، پرهیزا ز تشتت آرا و ابهام‌گویی و تحیرافزایی،

4. اجتناب از افراط و تفریط، رعایت عقلانیت و اعتدال روشی در واکنش‌ها،

5. تولید و توسعه‌ی ادبیات فکری خودی و سعی بر مواجهه‌ی فعال و مهاجمانه و قبضه‌ی ابتکار عمل فکری اجتماعی،

6. اهتزاز از سیاست‌زدگی و سیاسی کار، و پرهیز از روزمرگی،

7. اعتقاد و التزام صادقانه به ولایتمداری،

8. توجه به نیروی لایزال مردم مومن و اعتقاد قلبی و التزام عملی به مردم‌سالاری.